500 truien

Op Facebook kwam ik dit filmpje tegen. Het verzameld breiwerk van Loes Veenstra.
Een eerbetoon aan een vrouw in een Rotterdamse wijk, die in haar leven 500 truien breide. Vreemd genoeg heeft niemand die truien ooit gedragen. Tot aan deze dag, waarop een filmpje gemaakt werd waarin iedereen een trui van Loes aanheeft.
Over dit gegeven zou je een boek kunnen schrijven. Waarom breide deze vrouw maar door? Waarom bewaarde ze al haar werk, en waar in je huis laat je vijfhonderd truien?
Maar kijkend naar het filmpje vergeet ik mijn vragen.
Het ontroert me als ik het zie. Het heeft een heerlijke Ja zuster-nee zuster-achtige sfeer. De muzikanten, de dansers, het muziekkorps, maar ook de nietsvermoedende buurtbewoners, iedereen lacht. Maar niemand lacht zo mooi als Loes.
En de kat op het dak denkt er het hare van.
Dit is Nederland op zijn best.

20121126-234117.jpg

Donkere dagen

Dit zijn de donkere dagen van november. De wereld wordt grijzer en stiller, of soms ook juist stormachtig. De dagen worden korter en om vier uur ’s middags valt het donker al in. In de kerk vieren we in deze periode de gedachtenis van de gestorvenen, op de zondag voordat de adventstijd begint.
De afgelopen dagen hielden herinneringen me bezig, aan mensen die er niet meer zijn. Ik moest denken aan mijn opa’s, Groninger mannen van weinig woorden, elk met een eigen talent voor de kunst van het leven. Ik dacht aan een oom, jong gestorven, en aan tantes die er ook al niet meer zijn.
Ik dacht aan mijn beide oma’s. De ene haalde alles wat ze op zondag breide ’s avonds weer uit. Want op zondags werk rust de zegen van de Heere niet. Altijd als ik op een zondagmiddag lui op de bank zit, tevreden te breien, denk ik aan haar. Oma, zeg ik haar in gedachten, God kijkt vast met een glimlach neer op mijn simpele gevoel van geluk.
Mijn andere oma breide slofjes. Ik heb haar nooit met iets anders gezien. Ontelbare slofjes, voor kinderen, schoonkinderen, kleinkinderen, goede doelen… Simpele warme slofjes, allemaal met evenveel liefde gemaakt.
En ik dacht aan mijn vader. Die met zijn grijze wollen sokken was vergroeid. Hij droeg ze zelfs in sandalen, met een korte broek. Mussen konden van het dak vallen, mijn vader hield zijn sokken aan.
In de donkere dagen van november word ik bezocht door de stemmen en gezichten van mensen die er niet meer zijn. Ik herinner me hen met liefde en genegenheid.

Dit is een goede tijd om kaarsen te branden. Tegen de mist, de kou en het donker. Tegen verdriet en somberte. Dat is advent. Licht dat terugkomt, hoop die niet sterven wil, vrede die bij ons blijft.

20121126-150535.jpg

Kerstballen workshop

Twee workshopavonden hebben we kerstballen gebreid in het Trollehus in Barneveld.
Het bleek voor sommigen nog verrassend lastig breien met vijf pennen.

20121115-230612.jpg

Maar uiteindelijk hebben we allemaal iets op de pennen. En vanavond kregen de eerste ballen al vorm.
Een mooie aanleiding om eens te praten over: hoe ga je om met fouten in je werk? Sommigen heel lankmoedig: het is mijn eerste bal, dan kan ik mezelf wel wat foutjes vergeven.
Anderen zijn strenger voor zichzelf. Liever uithalen en opnieuw beginnen, dan accepteren dat er een fout in je werk zit.
Onze houding ten opzichte van het breien blijkt exemplarisch voor hoe we op andere terreinen van het leven met fouten omgaan. Perfectionisten, opgevers en nonchalante types, ze zijn er allemaal in onze groep. We lachen erom en leven mee met elkaars verhalen.
Een mooi gesprek.

20121115-230908.jpg

Laat ze breien

Afgelopen 6 november overleed de actrice Hetty Blok. Natuurlijk is zij het meest bekend geworden met de serie Ja zuster Nee zuster als zuster Klivia. Deze serie, geschreven door Annie MG Schmidt, bevat enorm veel briljante liedjes. Waaronder een liedje over breien, en hoe dat de wereldvrede dichterbij zou kunnen brengen.
Ter ere van beide vrouwen roep ik hier het lied Laat ze breien nog eens in herinnering. Nog altijd actueel.

Laat ze breien

Insteken, omslaan, doorhalen, af laten gaan Insteken, omslaan, doorhalen,
af laten gaan

Als de mannen tussenbeien
eens gezellig gingen breien
Met een knotje van die blauwe gemeleerde wol
Dan was ’t uit met die ellende
Dan was ’t nergens meer een bende
En ’t was eindelijk eens vrede op de
wereldbol O, ze moesten toch eens weten dat je alles kunt vergeten
Als je lekker zit te breien aan een babywant ‘k Moet het zelf maar eens gaan
zeggen En persoonlijk uit gaan leggen
Aan die UNO secretaris, die meneer Oe
Thant Dan zeg ik

Oe, moet je horen, Oe
Laat ze breien, Oe
’t Is zonodig, Oe
Laat ze breien, Oe
Elk staatshoofd in ieder land
Laat ze breien, alsjeblieft, Oe Thant
Anders komt er nooit een eind aan ’t bakkeleien Laat ze breien, Oe Laat ze
breien, Oe Laat ze breien, Oe Thant

Insteken, omslaan, doorhalen, af laten gaan

Als De Gaulle er aan kon wennen
Op niet al te dikke pennen
Dan mocht Engeland vandaag nog in de EEG
Alle mannen moeten breien Ook in Cuba en Turkije
O, als Nasser nou maar gauw een wollen truitje bree
Om nog maar niet eens te praten
Van die verre Aziaten Als Ho Minh eens ging
beginnen aan een kabelsteek
En als Johnson uit wou scheien
En een trappelzak ging breien
Was het uit met die misere, nog dezelfde week

O, lieve Oe
Moet je horen, Oe
Laat ze breien, Oe
’t Is zo nodig, Oe
Laat ze breien, Oe
Elk staatshoofd in ieder land
Laat ze breien, alsjeblieft, Oe Thant
Anders komt er nooit een eind aan ’t bakkeleien Laat ze breien, Oe Laat ze
breien, Oe Recht breien, Oe Thant

Insteken, omslaan, Johnson, af laten gaan

Workshop Kerstballen breien

Donderdag 8 november begint de workshop Kerstballen breien. Dit is een activiteit van de Protestantse Gemeente Barneveld samen met breiwinkel Trollehus in Barneveld.
Drie avonden breien, en ondertussen een goed gesprek voeren over het leven, advent, licht en donker, gevallen steken en gouden momenten. Geeske van het Trollehus verzorgt het breitechnische deel en de koffie, ik stel af en toe eens een prikkelende vraag tijdens het breien.
Ook zin om mee te doen?
Opgeven kan via mij, via een reactie hier of via gcdevries@planet.nl of 06-255 50 285.

Data: 8, 15 en 22 november.
Kosten: €22,50, inclusief de originele noorse wol, breipennen, vulling, patronen, koffie en iets lekkers.
Locatie: Breiwinkel Trollehus, Catharijnesteeg 16, Barneveld.
Tijd: 19.30 – 21.30 uur.

20121106-145328.jpg

20121106-145337.jpg

Het wiel uitvinden

In Sesamstraat figureerde vroeger regelmatig ene doctor Nobel Prijs. Een ietwat verwarde wetenschapper, die steeds een belangrijke uitvinding of ontdekking aankondigt, van iets dat allang blijkt te bestaan. Een soortgelijke ervaring had ik vandaag.

Ik brei graag met korte sokkenpennen. Een van de redenen is dat je een sok op korte pennen makkelijk mee kunt nemen in je tas. Toch is het me al regelmatig overkomen dat ik mijn project uit mijn tas haalde, om te ontdekken dat het half van de naalden was gegleden. Ook verlies ik nog wel eens de ene losse naald, die ik dan vervolgens weer uit de krochten van mijn tas op moet zien te diepen. Kortom, al met al is het minder handig dan het lijkt.
De oplossing dacht ik te vinden op het blog sweet little domestic life. Daar trof ik een handige stap voor stap tutorial aan, met plaatjes, om een projectbijelkaarhouder te fabriceren uit een stukje elastiek en twee rubber eendjes.
De MacGyver in mij roerde zich onmiddellijk. Wat een briljant idee. Dus op zoek gegaan naar rubber eendjes. Volgens de site zijn het dopjes om op een potlood te doen, verkrijgbaar in vele soorten. Nou, niet in het dorp waar ik woon. Uiteindelijk vond ik een stel rubber vingerpoppetjes, die me geschikt leken voor het doel.

20121105-154958.jpg

20121105-155006.jpg

Het moet gezegd, het werkt als een trein. In no time had ik twee projectbijelkaarhouders gefabriekt. Ze houden mijn sok vrolijk op de pennen.

20121105-155140.jpg

Alleen een beetje jammer dat de handwerkwinkel er ook kant en klare pakketjes voor blijkt te verkopen. Zonder naam en gezicht, dat wel. Simpele rubber hoedjes, eigenlijk niks aan.

20121105-155312.jpg

Maar ach, zo is het leven. Mijn projectbijelkaarhouders mogen dan niet revolutionair uniek zijn, leuk zijn ze wel. Tot zover doctor Nobel Prijs.

Generatiekloof

Sinds ik het breien weer ter hand heb genomen, verbaas ik me over het verschil met vroeger (oma vertelt). Ik herinner me toen ik een jaar of 16 was, dat breien en haken toen ook ‘in’ was. Ik heb zelfs nog een tijdje gemacrameed. Die bezigheid was geen lang leven beschoren.
Breien heb ik geleerd ooit van mijn moeder, die zelf ook haar hand niet omdraaide voor truien, sokken, vesten en wat al niet. Ook mijn schoonmoeder heeft heel wat kilometers wol verwerkt.
Daarom bevreemdt het me dat beide vrouwen enigszins sceptisch reageren op mijn hervonden breilust. ‘Ben je nou nog steeds aan het breien?’, informeert mijn schoonmoeder wekelijks aan de telefoon. En mijn moeder wijst me er regelmatig op dat ik nu toch heus genoeg sjaals en sokken heb om de komende tien winters warm te blijven.

20121104-220641.jpg

Er is dus een verschil, tussen het breien wat zij deden toen, en nu. Ik vermoed dat het iets te maken heeft met nut. Mijn moeder en schoonmoeder beleefden wel plezier aan het breien, maar het was vooral ook nuttig. Nog weer een generatie eerder was breien gewoon werk. Ik herinner me hoe mijn oma, goed gereformeerd, de toeren die ze op zondag breide aan het einde van de dag weer uithaalde. ‘Een zondagse steek houdt geen week’, zei ze dan. Op zondag breien mocht alleen als tijdverdrijf, maar het mocht geen werk zijn.
Mijn moeder ging dit wat te ver, maar ook voor haar generatie stond nuttigheid voorop als het om breien ging. Het product stond centraal.

Hoe is dat dan nu? Als ik sokken brei, geniet ik in de eerste plaats van het proces. Ik hou van patronen lezen, kan me verheugen op het werken met een mooie streng wol, en word blij als ik een project zie groeien onder mijn handen.
Toch is het resultaat niet onbelangrijk voor me. De sok moet wel passen. Ik draag ze dagelijks en constateer tevreden dat ze mijn voeten warm houden ondanks onze koude pastorievloer.
Dat laatste kan mijn moeder wel begrijpen. Maar ze snapt niet dat ik daarvoor zulke ingewikkelde sokken nodig heb, met kabels, en kleurtjes en kantpatronen. ‘Ik breide ze altijd in boordsteek, dat gaat veel sneller’.
Daar zie ik de generatiekloof. Breien als mindful, ontspannend, inspirerend creatief proces, daar haakt mijn moeder af. Terwijl dat voor mij minstens zo belangrijk is als het uiteindelijke product dat het oplevert.
Toch denk ik dat ik haar met Sinterklaas maar een mooie gebreide muts kado doe.
Deze bijvoorbeeld.

20121104-222607.jpg